Agenda

• Apr/mei/juni - Extra aandacht voor Oosterse filosofie
• 6 april - Tweede Paasdag - Geen lessen, is je les normaal op maandag? Kom deze week op een andere dag
• 27 april t/m 1 mei - Meivakantie - Geen lessen

Klappen & grappen

De komende weken lezen we korte teksten uit de zen canon. Deze zijn bedoeld om inzicht te geven in wat wel en niet bijdraagt aan zelfstudie. In eerste instantie lijkt het of je naar een mop hebt geluisterd. Lang geleden werden monniken ook weleens geslagen of uitgescholden. Deze plotselinge ingrepen waren niet bedoeld om te kwetsen, maar om wakker te schudden. Humor werd op dezelfde manier gebruikt: even kom je uit je patroon van emoties, gedachten en energie, een korte ontlading. Dan krijg je een heldere stilte die ruimte biedt om alles anders te zien.

Wie ben jij?

Op een dag vroeg meester Po-chang aan Kuei-shan: ‘Wie ben jij?’
‘Ik ben Ling-yu.’
‘Wil jij even in de vuurpot porren om te kijken of er brandend houtskool in zit?’ zei Po-chang.
Dat deed Kuei-shan, en hij zei: ‘Er ligt geen brandend houtskool.’
Meester Po-chang kwam overeind uit zijn stoel. Hij porde diep in de vuurpot en haalde een klein stukje gloeiende houtskool uit de pot. Hij liet het zien aan Kuei-shan, en zei: ‘Is dit niet een brandend stukje?’
Kuei-shan kwam tot een helder inzicht. Hij maakte een diepe buiging en vertelde het aan Po-chang. Daarop legde Po-chang het volgende uit:
‘De methode die ik daarnet gebruikte was alleen voor dit voorval. Het is niet de gewoonlijke benadering. In de Sutra staat: ‘Om de Boeddhanatuur te bevatten moet men wachten tot het juiste moment en de juiste omstandigheden. Als de tijd rijp is, ontwaak je als uit een droom. Het is alsof er een lang vergeten herinnering tevoorschijn komt. Je realiseert je dat je iets eigens hebt verworven, en niet iets van buiten je zelf.’

Daruma zei ooit: ‘Na verlichting ben je hetzelfde als daarvoor. Er is geen geest en er is geen weg. Je bent alleen vrij van onwerkelijkheid en misleiding. De geest van een gewoon persoon is hetzelfde als de geest van een wijze omdat de geest van oorsprong perfect en compleet is. Wanneer je deze erkenning hebt bereikt, blijf dan bij dit inzicht.’

Op een dag kwam meester Kuei-shan bij de bijeenkomst en zei: ‘De geest van iemand die Zen begrijpt is simpel en zonder pretenties. Er is geen voor- of achterkant en er is geen bedrog of misleiding. Elk uur van de dag is het horen en zien gewoon zoals het is, alledaags, en het gedrag is ook gewoon. Niks wordt verdraaid. Zo iemand hoeft ook niet zijn ogen of oren dicht te doen om los te komen van de dingen. Die geest is helder, rustig en kalm als een lentebeekje. Zo iemand is een meester in zen.’

Kuei-Shan Ling-Yu (771-853). Grote actie en groot vermogen.

Uit: De transmissie van de lamp. Originele lessen uit het Ch'an Boeddhisme. Vertaald door Chang Chung-Yuan. New York: Random House, 1969.