OUDE VERHALENIn april en mei hebben we oude verhalen gelezen, die ons aanwijzingen geven over het beoefenen van yoga en meditatie. De volgende aanwijzingen komen uit de verhalen van mei.
Zoek niet
In de training leren we niet steeds naar antwoorden te zoeken. We leren vragen los te laten. Het zoeken is een vermaak van het brein. Je ziet met het scrollen op social media hoe verslavend het kan zijn. Wat is er nog meer? Yoga is het stoppen met de zucht naar vermaak of bevrediging. Zodat het brein alles loslaat. Dan ontstaat een helder zicht. Het betekent niet dat je nooit iets mag uitzoeken of dat je je niks mag afvragen, maar dat je er niet van afhankelijk bent. Aangezien nooit alles beantwoord zal zijn, zou verlichting onmogelijk zijn als het van vragen of zoeken afhankelijk was. Tevredenheid in meditatie of yoga is niet afhankelijk van het beste antwoord hebben op alle vragen. De logica van vragen stellen en antwoorden vinden valt weg. De diepe vrede die je kunt ervaren gaat aan alle logica en rede voorbij.
“De weg wijst naar wat al aanwezig is: adem, gevoel, gedachten en de keuze om je niet te laten meeslepen.”
~ De monniken van Koyasan Kongō Sanmai-in, gassho.info, 2026.
Eén wegDiepgang in je beoefening is doorzetten. Je kunt steeds weer een andere leraar volgen met steeds weer nieuwe oefeningen. Toch kom je dan niet altijd tot de essentie. Het onderzoeken wat generatie op generatie is aangewezen gaat voorbij aan die of die oefening. De weg die je volgt gaat voorbij wat je van de oefening vindt. Ook voorbij wat je van de leraar vindt. Het is niets persoonlijks en je hoeft het je niet aan te trekken. Zet steeds een stap. Weer een stap.
“Voor wie de weg volgt, als je inzicht wilt verwerven, laat je dan niet gek maken door de ideeën van anderen. Wat je ook tegenkomt, in jezelf of daar buiten, vernietig het. Als je een boeddha tegenkomt, vernietig de boeddha. Als je een patriarch tegenkomt, vernietig de patriarch. Als je een leraar tegenkomt, vernietig de leraar. Als je je ouders tegenkomt, vernietig je ouders. Als je een gelijke tegenkomt, vernietig deze gelijke. Zo bereik je emancipatie. Door je niet vast te houden, kun je vrij bewegen.”
~ Linji Yichuan, De uitspraken van Linji, 866.
Je bent er alVerlichting is niet iets of iemand worden. De training die je volgt is een oefening in het loslaten van alles wat je niet bent. Je kunt beginnen met een gevoel dat je iets zou willen veranderen. Misschien wil je dat je hoofd niet zo vol zit. Het kan ook dat je fitter wilt worden. Dan start je dus met het idee dat er iets anders moet zijn dan hoe het is. Wie langer traint, komt er steeds vaker achter, dat deze ideeën vast zitten aan een heleboel gedachten en gevoelens over ons zelf. Als je hoofd vol zit ben je een piekeraar en heb je een te druk leven. Als je fitter wilt worden, vind je jezelf misschien slap of geen doorzetter. Veel van deze gevoelens en gedachten vullen de uren in de dag als een ruis op de achtergrond.
Als we gaan oefenen, dan luisteren we meestal eerst naar deze gedachten. We werken vanuit een overtuiging dat de ene situatie moet veranderen naar de andere situatie. Maar verlichting is een ander proces. Het gaat er niet van uit dat er een materiële verandering moet plaatsvinden. De gedachten die ons eerst naar de oefeningen hebben gebracht, houden ons later juist tegen. Wanneer je die gedachten hoort, voelen ze als een krap jasje: “Dit mag wel en dit mag niet, dit wil ik hebben dat vind ik vervelend.” Een zwart-witte blik op het lijf, op de dingen om ons heen en op hoe we dingen aanpakken.
Er ontstaat door oefening een beleving zonder oordeel en keuzes. Uiteindelijk zijn we niet onze gedachten, onze oordelen en onze keuzes. Yoga wordt de ervaring zoals die op dat moment is. Als alles wegvalt wat we niet zijn, dan is er een heldere beleving. We streven dus uiteindelijk niet naar een grootse tastbare verandering. Tegelijk zijn er door geconcentreerde beoefening vele veranderingen te observeren in het hoofd en in het lijf. Dit zijn de bijproducten van de beoefening van yoga. Wie steeds zijn beperkte blik en lasten aflegt in het onderzoek van wat overblijft, vindt stap voor
stap ruimte en licht.
“Yoga is het stilleggen van alle interne activiteit; alle geborrel van gedachten en emoties. Dan ziet de beoefenaar zijn ware aard.”
~ Patanjali, Yoga Sutra’s rond 200 v Chr..
Zie je gedachten en ga dan weer door zoals voordat de gedachten kwamenWe beoefenen niet het denken, ook niet het uitsluiten van gedachten, maar het zijn zoals voor het denken. Dit wordt ook aangeduid met het zien van je gezicht van voordat je geboren was. In de tradities van yoga, taoïsme, boeddhisme en zen wordt vaak gezegd dat woorden niet kunnen beschrijven wat de ervaring is van diepe meditatie-concentratie. Woorden zijn een hulpmiddel om richting te geven aan geïnteresseerden. Het kunnen zijn zonder woorden is een toestand die altijd binnen handbereik is. In de lessen oefenen we om te voelen hoe stressvrij de woordenloze ervaring is en hoe deze beleving onze gezondheid van lijf en geest ondersteunt.
“Denk aan niet-denken. Hoe denk je aan niet-denken? Ben zoals voor het denken. Dat is de basis.”
~ Dogen, Fukanzazengi, 1227.
RennesTijdens een werkbezoek aan Rennes, Frankrijk stonden daar plots in een etalage meerdere Daruma’s. Joep bedankt voor de inzending!
ParijsOok in Frankrijk maar dan in de hoofdstad in de etalage van een juwelier twee Daruma’s. Bedankt voor de inzending Marjolijn.